Sprawy spadkowe w Słupsku – spadek i zachowek

Sprawy spadkowe łączą kwestie majątkowe z relacjami rodzinnymi. Wymagają precyzyjnej analizy dokumentów i terminów.

Testament i sprawy spadkowe

Ochrona praw majątkowych

Ustalenie sytuacji spadkobierców

Sprawy spadkowe w Słupsku prowadzę od pierwszej rozmowy o sytuacji rodziny po prawomocne zakończenie postępowania. Punktem wyjścia jest zawsze ustalenie, kto należy do kręgu spadkobierców, czy zmarły pozostawił testament oraz jakie składniki majątku i jakie zobowiązania wchodzą w skład spadku.

Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy potrzebne jest postępowanie sądowe, czy formalności da się załatwić inną drogą, oraz czy w sprawie pojawi się spór między członkami rodziny. Wiele osób zgłasza się z ogólnym pytaniem: „co mam zrobić po śmierci bliskiej osoby”. Odpowiadam na nie po zapoznaniu się z dokumentami, a nie na podstawie samego opisu.

Jak przebiega sprawa

  1. Ustalenie spadkobierców i dokumentówKto dziedziczy, czy jest testament oraz co wchodzi w skład spadku i długów.
  2. Stwierdzenie nabycia spadkuPotwierdzenie praw do spadku przed sądem albo aktem poświadczenia dziedziczenia u notariusza.
  3. Dział spadku lub zachowekPodział konkretnych składników majątku albo rozliczenie roszczeń osób pominiętych.
  4. Wykonanie i formalnościCzynności po zakończeniu sprawy: księgi wieczyste, banki, urzędy i rozliczenia między spadkobiercami.

Nie każda sprawa przechodzi przez wszystkie etapy – zależy to od sytuacji rodziny i stanowiska pozostałych spadkobierców. Zadzwoń: +48 692 255 141

Zakres pomocy

Pomoc w sprawach spadkowych

  • stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku
  • dochodzenie zachowku lub obrona przed roszczeniem o zachowek
  • sprawy dotyczące ważności testamentu i wydziedziczenia
  • uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia
  • doradztwo przy przyjęciu lub odrzuceniu spadku
  • pomoc w formalnościach po śmierci bliskiej osoby

Zakres pomocy zależy od etapu sprawy: może obejmować jednorazową poradę, przygotowanie wniosku lub pozwu, udział w jednym posiedzeniu albo reprezentację w całym postępowaniu.

Stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku

Stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku to dwa odrębne zagadnienia.

Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza określają przede wszystkim, kto jest spadkobiercą i w jakiej części nabył spadek. Akt poświadczenia dziedziczenia wskazuje m.in. spadkobierców, tytuł powołania do spadku oraz wysokość przypadających im udziałów. Nie oznacza to jeszcze podziału poszczególnych składników majątku pomiędzy spadkobierców.

Jeżeli spadek przypadł kilku spadkobiercom, kolejnym etapem może być dział spadku, w ramach którego ustala się sposób podziału majątku spadkowego. Dział może nastąpić na podstawie umowy pomiędzy wszystkimi spadkobiercami albo na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z nich (art. 1037 § 1 k.c.). Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział spadku powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego (art. 1037 § 2 k.c.).

Odrzucenie spadku

Jeżeli w skład spadku wchodzą długi, jednym z pierwszych zagadnień wymagających analizy jest sposób przyjęcia spadku albo możliwość jego odrzucenia. Zgodnie z art. 1015 § 1 k.c. oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może zostać złożone w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Brak oświadczenia w tym terminie jest co do zasady równoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 k.c.).

Odrzucenie spadku powoduje, że spadkobierca zostaje wyłączony od dziedziczenia tak, jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 k.c.). To oznacza, że w miejsce osoby, która odrzuciła spadek, do dziedziczenia zostaną powołane jej dzieci. Jeżeli spadek jest obciążony długami i dzieci również nie chcą go przyjąć, powinny złożyć oświadczenia o odrzuceniu spadku – pełnoletnie samodzielnie, natomiast w imieniu małoletnich oświadczenie składają ich przedstawiciele ustawowi, z uwzględnieniem przepisów określających, kiedy wymagane jest zezwolenie sądu.

Dochodzenie zachowku i obrona przed roszczeniem

Zachowek służy ochronie określonych osób najbliższych spadkodawcy. Zgodnie z art. 991 § 1 k.c. uprawnionymi do zachowku mogą być zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, jeżeli w konkretnej sytuacji byliby powołani do spadku z ustawy.

Roszczenie o zapłatę zachowku może powstać w szczególności wtedy, gdy uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku w postaci powołania do spadku, zapisu, darowizny albo w inny sposób przewidziany przez przepisy.

Terminy w sprawach spadkowych

W sprawach spadkowych istotne znaczenie mają terminy ustawowe, m.in. termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku oraz terminy przedawnienia roszczeń o zachowek. Ich początek i sposób obliczenia zależą od rodzaju roszczenia oraz okoliczności konkretnej sprawy.

Dokumenty na pierwsze spotkanie

Na pierwszą konsultację warto przygotować, w zależności od rodzaju sprawy:

odpis aktu zgonu spadkodawcy, testament lub testamenty, jeżeli zostały sporządzone, dokumenty stanu cywilnego pozwalające ustalić pokrewieństwo ze spadkodawcą, wcześniejsze postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, jeżeli zostały już wydane, informacje i dokumenty dotyczące majątku spadkowego, w szczególności nieruchomości, rachunków bankowych, pojazdów oraz innych wartościowych składników, informacje dotyczące długów spadkowych, dokumenty dotyczące darowizn dokonanych przez spadkodawcę, jeżeli mogą mieć znaczenie dla działu spadku lub zachowku, wezwanie do zapłaty zachowku lub pismo otrzymane z sądu, jeżeli takie dokumenty zostały doręczone, informacje o istotnych datach, w szczególności dacie śmierci spadkodawcy, dacie dowiedzenia się o tytule powołania do spadku oraz – w sprawach o zachowek – informacje dotyczące testamentu i jego ogłoszenia. Nie trzeba posiadać wszystkich dokumentów podczas pierwszej konsultacji. Po analizie sprawy można ustalić, jakie dalsze dokumenty będą potrzebne i skąd można je uzyskać.

  • akt zgonu spadkodawcy
  • testament, jeżeli istnieje, wraz z informacją, gdzie został sporządzony
  • akty stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo ze zmarłym
  • wcześniejsze postanowienia sądu lub akty poświadczenia dziedziczenia
  • informacje o majątku i długach spadkowych: nieruchomości, rachunki, kredyty
  • wezwanie do zapłaty zachowku lub pismo z sądu, jeżeli je Państwo otrzymali – z kopertą
  • daty: śmierci spadkodawcy, ogłoszenia testamentu i dnia, w którym dowiedzieli się Państwo o powołaniu do spadku

Pytania klientów

Czy stwierdzenie nabycia spadku oznacza podział majątku?

Nie. Stwierdzenie nabycia spadku przez sąd albo akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza ustala tylko, kto i w jakiej części dziedziczy. Podział konkretnych składników majątku następuje osobno – w umowie między spadkobiercami albo w postępowaniu o dział spadku.

Czy muszę przyjąć spadek razem z długami?

Nie. Spadkobierca może spadek odrzucić albo przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza; wybór zależy od sytuacji i jest ograniczony terminem ustawowym. Omawiam to na konsultacji po zapoznaniu się z informacjami o majątku i zobowiązaniach zmarłego.

Czy pominięcie w testamencie oznacza, że nic mi się nie należy?

Niekoniecznie. Osobom najbliższym pominiętym w testamencie może przysługiwać zachowek – roszczenie pieniężne wobec spadkobierców lub obdarowanych. Czy i w jakiej wysokości przysługuje, ustalam po analizie testamentu, kręgu spadkobierców i darowizn.

Wszystkie pytania i odpowiedzi → FAQ